Termal macun, işlemci ile soğutucu arasındaki mikroskobik boşlukları dolduran, ısıyı iletmeye yarayan macun kıvamında bir malzemedir. İki metal yüzey ne kadar düzgün görünürse görünsün, mikron seviyesinde pürüzlüdür ve aralarında hava kalır. Hava çok kötü bir ısı iletkeni olduğu için işlemcinin ürettiği sıcaklık soğutucuya geçemez. Termal macun bu boşlukları doldurarak ısının soğutucuya, oradan da fanlar aracılığıyla dışarı aktarılmasını sağlar. Doğru termal macun pasta uygulama yöntemi, birkaç dakikalık basit bir işlem olmasına rağmen sıcaklıklarda gözle görülür fark yaratabilir.
İşlemcinin üst kısmında ısı dağıtıcı adı verilen metal bir kapak bulunur. Soğutucunun tabanı da yine metaldir. Bu iki yüzey birbirine bastırıldığında temas eden alan aslında toplam yüzeyin küçük bir bölümüdür; geri kalan kısımda ince hava katmanları vardır.
Termal macun bu hava katmanının yerini alır. Amacı iki metali birbirinden ayırmak değil, aksine aralarındaki boşlukları kapatmaktır. Bu yüzden "ne kadar çok macun, o kadar iyi soğutma" düşüncesi yanlıştır. Gereğinden kalın bir katman, kendisi de bir direnç oluşturarak ısı transferini yavaşlatır.
Soğutucunun genel çalışma mantığını merak ediyorsanız, hava ve sıvı soğutma sistemlerinin nasıl ısı taşıdığını anlatan sayfamız bu konuyu tamamlar niteliktedir. Termal macun, o zincirin ilk halkasıdır.
| Tür | Özellik | Kim İçin Uygun |
|---|---|---|
| Silikon esaslı | Ucuz, iletken değil, performansı orta | Ofis ve günlük kullanım |
| Seramik / metal oksit katkılı | İyi performans, elektriği iletmez | Çoğu kullanıcı için ideal denge |
| Sıvı metal | En yüksek iletkenlik, elektriği iletir | Deneyimli kullanıcılar |
Yeni başlayan biri için seramik veya metal oksit katkılı, elektriği iletmeyen bir macun en güvenli tercihtir. Sıvı metal ürünler yüksek performans sunar ancak damlaması hâlinde anakart üzerinde kısa devreye yol açabilir; ayrıca alüminyum soğutucu tabanlarıyla kimyasal tepkimeye girer. Yeni bir soğutucu satın aldığınızda kutudan genellikle yeterli miktarda macun çıkar, ayrıca almanız gerekmeyebilir.
Elinizde statik elektrik birikmemesi için işleme başlamadan önce kasanın boyasız metal bir bölümüne dokunmanız yeterlidir.
İşlemcinin tam ortasına bezelye tanesi büyüklüğünde tek bir damla bırakılır. Soğutucu bastırıldığında macun kendiliğinden dışa doğru yayılır. Kare şeklindeki masaüstü işlemcilerin çoğunda en pratik ve güvenilir yöntem budur.
Uzun ve dikdörtgen ısı dağıtıcıya sahip işlemcilerde, yüzey boyunca ince bir veya iki çizgi çekmek daha dengeli bir yayılma sağlar.
Macun temiz bir plastik kart veya eldivenli parmakla ince bir tabaka hâlinde tüm yüzeye yayılır. Kontrolü en yüksek yöntemdir ancak dikkatsiz yapılırsa içeride hava kabarcıkları kalabilir.
Hangi yöntemi seçerseniz seçin, kullanılacak miktar bir pirinç ya da bezelye tanesi kadardır. Kenarlardan biraz taşması sorun değildir; ancak macun anakart üzerine akacak kadar fazlaysa soğutucuyu çıkarıp yeniden başlamak daha doğrudur.
Soğutucuyu tek seferde, düz bir açıyla indirin. Yerine oturttuktan sonra kaydırmayın; kaydırmak hava kabarcığı oluşturur. Vidaları çapraz sırayla ve eşit turlarla sıkın, böylece basınç yüzeye dengeli dağılır. Fan kablosunu anakart üzerindeki CPU_FAN yuvasına takmayı unutmayın. Anakart üzerindeki bağlantı noktalarını tanımıyorsanız, anakart seçimi ve yapısını anlatan sayfamız yön gösterici olabilir.
İlk açılışta BIOS ekranından veya bir sıcaklık izleme programından boştaki ve yük altındaki değerleri kontrol edin. Boşta 30-45 derece, yoğun kullanımda 60-80 derece aralığı çoğu sistem için normaldir. Sıcaklık ilk saniyelerde hızla yükselip stabil olmuyorsa soğutucu tam oturmamış olabilir.
Kaliteli bir macun normal koşullarda üç ila beş yıl görevini sürdürür. Sıcaklıklarda kademeli bir artış fark ediyorsanız, önce toz temizliği yapın; fan kanatları ve radyatör peteklerindeki toz çoğu z