Kısa cevap: Donanım uyumluluk kontrolü, yeni bir parça almadan önce üç şeyi doğrulamaktır: parça anakarta fiziksel olarak takılabiliyor mu, güç kaynağı ve kasa bunu kaldırabiliyor mu, ve anakartın BIOS'u ile yonga seti bu parçayı tanıyor mu. Bunun için önce mevcut sisteminizin anakart modelini ve işlemcisini öğrenin, ardından üreticinin ürün sayfasındaki destek listelerine bakın. Bu iki adım, yaşanan uyumsuzluk sorunlarının büyük bölümünü baştan engeller.
Bilgisayar parçaları birbirine standartlar üzerinden bağlanır. Ancak aynı isimle satılan iki parça farklı nesillere ait olabilir. Örneğin "DDR4" ve "DDR5" bellek modülleri fiziksel olarak birbirinin yuvasına girmez; işlemci soketleri de nesil değiştikçe yenilenir. Yanlış parça aldığınızda karşınıza çıkan senaryolar genelde şunlardır: parça takılmaz, takılır ama sistem açılmaz, ya da çalışır fakat beklenen performansı vermez.
Bu yüzden uyumluluk kontrolü bir "ekstra adım" değil, satın alma sürecinin doğal parçasıdır. Bileşenlerin ne işe yaradığını ve nasıl haberleştiğini anlatan temel yazıyı okuduysanız, aşağıdaki başlıklar size çok daha tanıdık gelecek.
Uyumluluk kontrolüne başlamanın ilk şartı, elinizde ne olduğunu bilmektir. Şu bilgileri bir kenara not edin:
Bu beş bilgi elinizde olduğunda, herhangi bir parçanın uyup uymadığını dakikalar içinde anlayabilirsiniz.
İki şey aynı anda doğru olmalı: soket tipi ve yonga seti desteği. Anakartın soketi işlemciyle aynı olsa bile, yeni nesil bir işlemci için BIOS güncellemesi gerekebilir. Üreticiler ürün sayfalarında "CPU Support List" adında bir liste yayınlar; oradaki işlemcinin yanında hangi BIOS sürümünden itibaren desteklendiği yazar. Doğru işlemci seçme ve anakart seçimi konularını ele alan yazılar bu tabloları okumayı kolaylaştırır.
Kontrol edilecek noktalar: tip (DDR4/DDR5), modül başına kapasite, hız ve yuva sayısı. Anakartın desteklediği maksimum hızın üzerindeki bir kit çalışır ama düşük hızda çalışır. Üreticinin QVL (Qualified Vendor List) listesi, test edilmiş kitleri gösterir; ikinci bir modül eklerken mevcut modülle aynı seriyi tercih etmek en güvenli yoldur. Bellek seçimini anlatan rehber bu ayrımları örneklerle veriyor.
Modern kartların hepsi PCIe yuvasına uyar; PCIe sürümleri geriye dönük uyumludur. Burada gerçek sınır fiziksel uzunluk ve güçtür. Kartın uzunluğunu kasanın desteklediği maksimum GPU uzunluğuyla karşılaştırın; ayrıca kartın istediği 8-pin veya 12VHPWR güç konnektörleri güç kaynağınızda var mı diye bakın. Oyun için grafik kartı seçimini ele alan yazıda bu ölçüler daha ayrıntılı anlatılıyor.
SATA SSD'ler neredeyse her sisteme uyar. M.2 sürücülerde ise iki ayrım vardır: NVMe mi SATA mı, ve yuvanın uzunluğu (çoğunlukla 2280). Bazı anakartlarda M.2 yuvası kullanıldığında bir SATA portu devre dışı kalır; kılavuzda bu not düşülür. SSD ile HDD farklarını bilmek, hangi arayüze ihtiyacınız olduğunu netleştirir.
Toplam sistem tüketiminin üzerine makul bir pay bırakarak watt hesabı yapın. Soğutucularda ise iki ölçü önemlidir: soket uyumluluğu (montaj kiti) ve hava soğutmalarda yükseklik, sıvı soğutmalarda radyatör boyutu. Kasanızın kılavuzunda "maksimum CPU cooler height" değeri yazar.
| Parça | Neye bakılır | Nereden doğrulanır |
|---|---|---|
| İşlemci | Soket + BIOS sürümü | Anakart CPU destek listesi |
| RAM | DDR tipi, hız, yuva sayısı | Anakart QVL listesi |
| Ekran kartı | Uzunluk, güç konnektörü | Kasa ve PSU özellikleri |
| M.2 SSD | NVMe/SATA, uzunluk | Anakart kılavuzu |
| Soğutucu | Soket kiti, yükseklik | Üretici uyumluluk sayfası |
| Anakart | Form faktör (ATX vb.) | Kasa özellikleri |
Diğer yazılar